کد خبر: 9635تاریخ انتشار : ۱۲:۳۵:۲۰ - سه شنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۷

سیده فاطمه عسگرپور وکیل پایه یک دادگستری

مواردی که در رابطه با مهریه باید بدانیم

مطابق ماده ۱۰۷۸ قانون مدنی هرچیزی را که «مالیت» داشته و «قابل تملک» نیز باشد می توان مَهر قرار داد.

به گزارش بهجت خبر؛ مطابق ماده ۱۰۷۸ قانون مدنی هرچیزی را که «مالیت» داشته و «قابل تملک» نیز باشد می توان مَهر قرار داد. همچنین ماده ۱۰۷۹ «معلوم» بودن مهریه بین طرفین را نیز از شرایط آن بیان نموده است.به مجرد وقوع عقد نکاح زن مالک مهریه شده و می تواند هر نوع تصرفی در آن بنماید.ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی نیز بیان می دارد:«زن می تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه او نخواهد بود» البته در صورتی که زن قبل از اخذ مهر به اختیار خود به ایفای وظایفی که در برابر شوهر دارد قیام کند دیگر نمی تواند از حکم این ماده استفاده کند لکن حقی که برای مطالبه مهریه دارد ساقط نمی گردد.مهریه در قانون ایران دارای اقسام مختلفی می باشد که در ادامه بیان می گردد:۱-مهرالمسمی: رایج ترین نوع مهریه ،مهرالمسمی می باشد.

این نوع مَهر،همان چیزی است که در زمان عقد ازدواج با تراضی زن و مرد تعیین می شود(ماده ۱۰۸۰ ق.م.) و می تواند هر چیزی باشد که ارزش مالی دارد.بنابراین قراردادن حتی «یک شاخه گل» که در بین عقلاء و در عرف جامعه دارای ارزش مالی بوده و مالیت دارد صحیح و معتبر است.باید دانست در نکاح دائم ضرورتی ندارد که حتما مهریه در زمان عقد تعیین شود و زن و مرد می توانند بعد از عقد نکاح نیز مهریه را با توافق تعیین کنند برخلاف نکاح منقطع(عقد موقت) که عدم ذکر مهر در عقد،باعث بطلان آن است.

بعلاوه در صورتی که قبل از وقوع رابطه زناشویی طلاق صورت گیرد زوجه مستحق نصف مهرالمسمی خواهد بود.لکن این حکم در خصوص فوت زوج قبل از وقوع نزدیکی نبوده و در این حالت مستحق تمام مهرالمسمی می باشد که از ترکه همسرش پرداخت می گردد.۲-مهرالمثل: برای تعیین آن باید حال زن از حیث شرافت خانوادگی و سایر صفات و وضعیت او نسبت به اماثل و اقران و اقارب و همچنین معمول محل و غیره در نظر گرفته شود(ماده ۱۰۹۱ ق.م.) در واقع این نوع مهریه با توجه به عرف و رسوم جامعه و با در نظر گرفتن ویژگی های زن مثل سن،تحصیلات، وضعیت خانوادگی و اجتماعی او تعیین می شود.اما مهر المثل چه زمانی به زن تعلق می گیرد؟ -اگر در نکاح دائم مهریه تعیین نشود و یا عدم مهر شرط شده باشد عقد نکاح صحیح است و همان طوری که در بند قبل گفته شد بعد از عقد نیز می توان مهر را تعیین نمود.در این حالت اگر رابطه زناشویی صورت گیرد زن مستحق مهرالمثل خواهد بود –اگر طرفین در زمان عقد یا بعد از آن مهریه ای را تعیین کنند(مهرالمسمی) اما این مهر باطل باشد به عنوان مثال ارزش مالی نداشته باشد (مانند بال مگس یا مشروبات الکلی که در ایران مال محسوب نمی شوند) و یا مهرالمسمی مجهول باشد،

در صورتی که رابطه زناشویی صورت گرفته باشد به زن مهرالمثل تعلق می گیرد –در صورتی که عقد نکاح باطل باشد(و زن نیز به این بطلان جاهل بوده) متعاقب آن مهرالمسمی نیز باطل می گردد اگر رابطه زناشویی صورت گرفته باشد زن مستحق مهرالمثل است.۳-مهرالمُتعِه : برخلاف مهرالمثل که با توجه به وضعیت و شرایط زن تعیین می شود این نوع مهر با توجه به وضعیت اقتصادی مرد معین می گردد.در صورتی که مهر در عقد تعیین نشده باشد و شوهر قبل از رابطه زناشویی و تعیین مهر زن را طلاق دهد،زن مستحق مهر المتعه است.

سیده فاطمه عسگرپور
وکیل پایه یک دادگستری
عضو کانون وکلای دادگستری گیلان